Pontyfelin Buddsoddi


Fel cwmni, rydyn ni’n dibynnu ar yr amgylchedd wrth ddarparu ein gwasanaethau dŵr a dŵr gwastraff. Rydyn ni’n cymryd ein cyfrifoldebau dros amddiffyn yr amgylchedd o ddifri ac yn buddsoddi tua £1 miliwn y dydd er mwyn gwella a chynnal ein rhwydweithiau.

Rydyn ni’n gwybod hefyd bod ein cwsmeriaid am i ni wneud mwy, yn enwedig i helpu i amddiffyn ansawdd ein hafonydd, fel afon Wysg. Dyna pam ein bod ni’n buddsoddi tua £8 miliwn i wella’r ffordd mae ein hasedau’n gweithio yn New Inn.

Ar y dudalen hon, cewch wybodaeth am y sialensiau sy’n ein hwynebu a’r buddsoddiad o £8 miliwn rydyn ni’n bwriadu ei wneud yn yr ardal leol.

Beth yw’r broblem?

Cyfoeth Naturiol Cymru sy’n monitro ansawdd ein prif afonydd. Mae yna bryderon am ansawdd y dŵr afonol ar rannau o afon Wysg am nad ydyn nhw’n cyflawni’r hyn a elwir yn statws ecolegol ‘da’. Mae hynny’n golygu bod gormod o gemegolion, fel ‘ffosfforws’ yn yr afon, sy’n gallu achosi gordyfiant o algâu, gan effeithio ar faint o ocsigen sydd ar gael yn y dŵr a difrodi bywyd gwyllt.

Mae yna nifer o ffactorau sy’n gallu cynyddu lefelau’r ffosffadau yn y dŵr. Mae hyn yn cynnwys sut rydyn ni’n trin dŵr gwastraff cyn ei ddychwelyd i’r amgylchedd. Mae ein gwaith modelu ar afon Wysg, er enghraifft yn dangos bod ein hasedau (h.y. ein gweithfeydd trin, Gorlifoedd Storm Cyfun neu CSOs) yn gyfrifol am rhwng 21% a 23% o’r ffosffadau yn y prif ddyfroedd, a’r CSOs sy’n gyfrifol am gwta 1% ohonynt. Daw’r gweddill - dros 75% - o ffactorau eraill fel dŵr ffo o dir amaeth a baw anifeiliaid, draenio dŵr wyneb trefol, draeniau sydd wedi eu cam-gysylltu a thanciau septig preifat.

Fodd bynnag, rydyn ni’n deall bod hyn yn fater pwysig i gymunedau, ac rydyn ni wedi ymrwymo i chwarae ein rhan i wneud beth gallwn ni i leihau ein heffaith ar afonydd lleol.

CSO Pont-y-felin

Mae ein CSOs yn chwarae rhan hanfodol wrth atal llifogydd mewn cartrefi mewn glaw mawr a stormydd am taw system gyfun yw’r rhan fwyaf o’n rhwydwaith, sy’n casglu dŵr wyneb yn ogystal â dŵr gwastraff. Mae gweithrediad ein CSOs – sy’n rhyddhau’r dŵr wyneb sy’n ffeindio’i ffordd i’n carthffosydd mewn glaw trwm yn fwy na dim - yn cael ei reoleiddio’n dynn. Mae rhagor o wybodaeth am sut maen nhw’n gweithredu yma.

Er na allwn ddileu’r CSOs o’n system yn llwyr am y byddai cost hynny rhywle rhwng £9-£14 biliwn ac yn cynnwys cloddio ym mhob stryd yng Nghymru bron â bod, mae ein CSOs yn gweithredu fel y bwriedir iddynt, ac fel a ganiateir. Fodd bynnag, gyda’r ddeddfwriaeth amgylcheddol yn tynhau, a disgwyliadau cwsmeriaid yn newid, rydyn ni’n cydnabod bod angen gwneud mwy i wella eu perfformiad.

Mae gennym CSO danddaear ar Lôn Pont-y-felin, sy’n rhyddhau i Afon Llwyd. Rydyn ni’n bwriadu buddsoddi tua £8 miliwn i uwchraddio’r CSO yma gan ddefnyddio ateb sy’n seiliedig ar natur, a fydd yn helpu i leihau sawl tro y mae’n gorlifo, a hybu ansawdd y dŵr yn Afon Llwyd ac afon Wysg.

I wneud hyn, rydyn ni’n bwriadu gosod siambr sgrinio ar y CSO, ynghyd â nodweddion fel sgrin fecanyddol, canolfan reoli’r modur (MCC) a chiosg i weithredu’r MCC. Mae ein cynlluniau’n cynnwys adeiladu ffordd fynediad ac ardal barcio hefyd er mwyn sicrhau mynediad digonol i ganiatáu i’n timau gweithredol gyflawni gwaith cynnal a chadw cyffredin ar yr ased.

Yn ogystal â’r gwaith ar y CSO, rydyn ni’n bwriadu cyfoethogi’r lle trwy greu ardaloedd ar gyfer iechyd a lles, a rhoi cyfle i bobl ailgysylltu â’u hamgylchedd lleol. Mae hyn yn cynnwys llwybrau cerdded, gwlyptir adeiledig, meinciau ac ardaloedd addysgol.

Mae’r ardal lle’r ydym ni’n bwriadu gwneud hyn ar safle maes glas a leolir ger lôn Pont-y-felin (NP4 0QF).

Beth nesaf?

Rydyn ni wrthi’n dylunio ac yn cynllunio’r gwaith ar hyn o bryd, ond pan fydd rhagor o wybodaeth ar gael i’w rhannu, byddwn ni’n cynnig cyfleoedd i’r gymuned ddod i godi unrhyw gwestiynau sydd ganddynt.