Cronfa Amgylcheddol Dŵr Cymru yn cyrraedd carreg filltir


4 Gorffennaf 2024

Gyda’r wythnos hon yn nodi Wythnos Natur Cymru (29 Mehefin – 7 Gorffennaf), mae Dŵr Cymru yn galw ar grwpiau cymunedol o bob rhan o Gymru i wneud y gorau o’r arian sydd ar gael drwy eu Cronfa Amgylcheddol.

Mae'r gronfa, sydd â'r nod o ddarparu cymorth ariannol i brosiectau sydd o fudd i fioamrywiaeth a natur, eisoes wedi cyrraedd carreg filltir arwyddocaol, ar ôl buddsoddi dros £3m mewn amrywiaeth eang o brosiectau hyd yma.

Drwy wella bioamrywiaeth a bod o fudd i rywogaethau neu gynefinoedd a warchodir ar gyfer cadwraeth natur, mae'r cynllun yn canolbwyntio'n benodol ar helpu i feithrin ymgysylltiad cymunedol â'u hamgylchedd lleol. Yn agored i sefydliadau dielw a grwpiau cymunedol, mae eisoes wedi cael cryn lwyddiant.

Mae hyn yn cynnwys prosiect diweddar yn Nhrimsaran, lle daeth aelodau o’r gymuned leol, plant ysgol a thîm bioamrywiaeth Dŵr Cymru at ei gilydd i greu dôl flodeuo a fydd yn dod yn ganolbwynt i ganolfan gymunedol y pentref.

Gyda gwaith paratoi’n cael ei wneud gan Ground Control a Gwasanaethau Coed De Cymru, plannwyd coeden geirios wyllt yn ganolbwynt, gyda gwirfoddolwyr o Ysgol Gymunedol Trimsaran yn bresennol i ddysgu mwy am bwysigrwydd bioamrywiaeth a gofalu am y blaned a’i bywyd gwyllt. Bu’r plant yn helpu i wasgaru hadau blodau gwyllt cyn cael ‘bomiau’ blodau gwyllt a gwenyn i fynd adref gyda nhw i greu pocedi bach o fioamrywiaeth ger eu cartrefi a’u gerddi eu hunain.

I Gynghorydd Cymunedol Trimsaran, Mari Arthur, mae’r cyllid gan Gronfa Amgylcheddol Dŵr Cymru wedi cefnogi’r gymuned gyda’u prosiectau bioamrywiaeth awyr agored, a’r gobaith yw y bydd hefyd yn cael effaith tymor hwy. Meddai, "Fe wnaeth tîm Dŵr Cymru gynnwys pwyllgor eco ysgol y pentref mewn diwrnod plannu a hadu, a mwynhaodd y plant gymryd rhan, dysgu trwy weithredu’n ymarferol, a theimlo perchnogaeth o'r ardaloedd y gwnaethant helpu i'w datblygu. Byddant yn dod yn ôl i'r parc yn rheolaidd i weld y gerddi blodau gwyllt yn blodeuo.

“Mae’r gwaith hyd yma eisoes wedi gwneud gwahaniaeth mawr i’r parc, sydd wrth galon y gymuned ddifreintiedig hon. Mae creu lleoedd mor bwysig ac rydyn ni’n gwerthfawrogi cefnogaeth Dŵr Cymru."

Mae Dŵr Cymru hefyd yn gweithio’n frwd i hybu bioamrywiaeth ar eu safleoedd ledled y wlad, gyda nifer o brosiectau diweddar yn dechrau cael effaith amlwg ar yr ecoleg o’u cwmpas.

Mae hyn yn cynnwys prosiect dolydd blodau gwyllt ‘gwellt gwyrdd’ yn eu canolfan ymwelwyr Llys-y-frân yn Sir Benfro. Wedi’i blannu ddwy flynedd yn ôl â hadau a gafwyd gan Ardd Fotaneg Genedlaethol Cymru, a gyda chymorth gwirfoddolwyr lleol o Barc Cenedlaethol Arfordir Penfro, mae’r safle wedi gweld cynnydd mewn rhywogaethau brodorol. Bellach mae gobaith ehangu’r prosiect i rannau eraill o’r safle, a chaniatáu i aelodau’r gymuned leol elwa o doriadau i fynd adref gyda nhw er mwyn helpu i hybu bioamrywiaeth ymhellach.

Dywedodd Peter Haskett, ceidwad sydd wedi bod yn rhan allweddol o’r prosiect, “Mae Llys-y-frân yn rhan bwysig iawn o’r gymuned leol. Mae llawer o bobl leol yn galw heibio’n rheolaidd, rydyn ni'n sgwrsio a gallant weld sut rydyn ni'n gwella o un wythnos i'r llall, flwyddyn ar ôl blwyddyn.

“Rhan fawr o’r hyn rydyn ni’n ceisio ei wneud yw gwella bioamrywiaeth, ynghyd â natur a bywyd gwyllt yn gyffredinol. Rydyn ni wedi edrych yn arbennig ar yr ardaloedd glaswelltir i’w gwella, a hefyd i wella’r rhyngweithio mae’r cyhoedd yn ei gael gyda nhw, fel y gallant ddysgu am eu pwysigrwydd a dechrau prosiectau blodau gwyllt eu hunain gartref.

“Gwnaethon ni ein harolygon cyntaf eleni ar ôl y plannu cychwynnol ddwy flynedd yn ôl, ac mae’r canlyniadau wedi bod yn gadarnhaol iawn. Mae gostyngiad enfawr mewn rhywogaethau glaswellt a chynnydd mewn blodau gwyllt, pryfed a phryfed peillio, sydd hefyd â budd ehangach o ran denu mwy o rywogaethau adar ac ati.

“Rydyn ni’n obeithiol ymhen amser y bydd pobl yn gallu dod yma a chael toriadau o’r gwellt gwyrdd, yn union fel y gwnaethon ni gan Ardd Fotaneg Genedlaethol Cymru, fel y bydd budd llawer ehangach yn y tymor hir na dim ond yr effaith gadarnhaol mae’n ei chael yn Llys-y-frân.”

Mae grwpiau cymunedol nawr yn cael eu hannog i wneud yn siŵr eu bod yn elwa o’r cyllid sydd ar gael, a helpu i hybu byd natur yn eu hardaloedd lleol.

Dywedodd Gemma Williams, Cynghorydd Bioamrywiaeth ac Ecoleg Dŵr Cymru, “Rydyn ni’n cymryd ein cyfrifoldeb i ofalu am fywyd gwyllt a chael effaith gadarnhaol ar fioamrywiaeth o ddifrif, ac mae’r Gronfa Amgylcheddol yn rhan allweddol o’n gwaith i helpu i gynnwys cymunedau lleol yn y maes hwn.

“Mae’n destun balchder aruthrol ein bod ni eisoes wedi dosbarthu dros £3m i brosiectau fel yr un sydd wrth galon cymuned Trimsaran. Boed yn brosiect bach untro, neu’n un mwy aml-flwyddyn, drwy’r gronfa, rydyn ni’n awyddus i weithio gyda chymaint o grwpiau â phosibl dros y blynyddoedd i ddod i sicrhau bod bioamrywiaeth ac adferiad byd natur wrth galon y gwaith rydyn ni’n ei wneud gyda’r cymunedau rydyn ni’n eu gwasanaethu.”

Mae rhagor o wybodaeth am Gronfa Amgylcheddol Dŵr Cymru ar gael drwy chwilio am Gronfa Amgylcheddol Dŵr Cymru ar-lein yma.